Stonka ziemniaczana

Stonka ziemniaczana (łac. Leptinotarsa decemlineata) jest jednym z najgroźniejszych szkodników ziemniaków, odpowiedzialnym za poważne straty w uprawach. Owady dorosłe są charakterystyczne ze względu na żółto-pomarańczowy kolor oraz dziesięć czarnych pasków biegnących wzdłuż pokryw skrzydeł. Larwy, początkowo czerwone, z czasem stają się pomarańczowe z czarnymi głowami i odnóżami.

Chrząszcze zimują w glebie, a na wiosnę, gdy temperatura sięga około 15°C, rozpoczynają żerowanie na roślinach ziemniaka. Samice składają jaja w grupach na spodniej stronie liści, a pojedyncza samica w ciągu życia może złożyć nawet do tysiąca jaj. Intensywne żerowanie larw i dorosłych owadów powoduje zniszczenie liści i ogranicza fotosyntezę roślin, co prowadzi do spadku plonów nawet o 50–80%.

Regularny monitoring upraw pozwala na szybkie wykrycie obecności szkodnika. Do najważniejszych metod zwalczania należy stosowanie zabiegów chemicznych dostosowanych do fazy rozwojowej stonki, a także metod agrotechnicznych, takich jak głęboka orka jesienna, stosowanie płodozmianu oraz izolowanie plantacji od innych roślin psiankowatych. W uprawach ekologicznych zaleca się stosowanie preparatów biologicznych na bazie bakterii lub grzybów owadobójczych.

Efektywna walka ze stonką ziemniaczaną wymaga zintegrowanego podejścia, łączącego monitoring, środki chemiczne, biologiczne i agrotechniczne, co znacząco zwiększa szanse na ochronę plantacji i zachowanie wysokich plonów.

W zwalczaniu i przeciwdziałaniu bytowania szkodnika należy zatem wyodrębnić takie aspekty jak:

1. Systematyczne monitorowanie upraw – regularne lustracje pozwalają wykryć szkodnika na wczesnym etapie. Próg szkodliwości określa się jako 15 larw lub jeden poród jaj na roślinę
2. Dwa lub trzy zabiegi ochronne – pierwsze wykonuje się, gdy temperatura przekracza ~15 °C, przed masowym składaniem jaj. Kolejne opryski nakierowane są na larwy w fazach L2–L3, gdy ich żerowanie roślin może uszkodzić uprawę
3. Dobrany preparat – Voliam – to insektycyd oparty na chlorantraniliprolu (200 g/l), działający kontaktowo i żołądkowo, skuteczny nawet w szerokim zakresie temperatur (5–25 °C, niezawodny także powyżej 25 °C)

Dlaczego warto stosować Voliam?

• Natychmiastowe zahamowanie żerowania – już po kilkunastu godzinach larwy przestają się odżywiać
• Szerokie spektrum działania – preparat działa powierzchniowo i wgłębnie, ograniczając populację u wszelkich stadiów rozwojowych stonki
• Odporność na warunki atmosferyczne – wysoka fotostabilność i odporność na zmywanie przez deszcz gwarantują trwałość działania na roślinie
• Bezpieczeństwo – krótki okres karencji (14 dni), a także niski wpływ na pożyteczne owady i konsumentów

Jak stosować Voliam?

• Dawka: 50–62,5 ml/ha – wyższe stężenie przy silnym występowaniu szkodnika i bujnej zieleni
• Liczba zabiegów: maks. 2 opryski w sezonie, co najmniej 10–14 dni przerwy między nimi
• Optymalny moment: tuż po stwierdzeniu szkodnika
• Warunki pogodowe: stosować rano lub wieczorem, przy bezdeszczowej pogodzie, aby uniknąć spływania środka
• Rotacja środków: zalecane naprzemienne stosowanie produktów o różnych substancjach aktywnych, by przeciwdziałać uodpornieniu stonki

Voliam występującego w  formie koncentratu w postaci stężonej zawiesiny do rozcieńczania wodą (SC) charakteryzuje się działaniem kontaktowym i żołądkowym. Na roślinie działa powierzchniowo i wgłębnie. Po zastosowaniu preparatu paraliż owadów następuje w ciągu kilku godzin i objawia się zahamowaniem ruchu i żerowania szkodnika natomiast całkowite zwalczenie szkodników obserwujemy  następuje w ciągu 2-4 dni od zabiegu. W celu uniknięcia budowania odporności na insektycydy należy pamiętać o niezwykle istotnym rotowaniu substancji aktywnych. Idealnym produktem do naprzemiennego zastosowania w przypadku zwalczania stonki będzie Lanmos 20 SP (acetymipryd), który działa na chrząszcze i larwy stonki ziemniaczanej w dawce 0,08 kg/ha. Oprysk należy wykonać w momencie składania jaj i masowego wylęgu larw. W przypadku długotrwałych i trudnych w zwalczaniu nalotów szkodnika zabieg można powtórzyć z użyciem insektycydu z innej grupy chemicznej takiego jak  TopGun 050 CS który zawiera substancję czynną lamda-cyhalotrynę z grupy pyretroidów, która również skutecznie hamuje żerowanie i zabija szkodniki. Zalecana dawka preparatu TopGun dla jednorazowego oprysku to od 0,12 do 0,16 l/ha. Większa dawka jest rekomendowana w przypadku bujnej naci.